Praqmatizm: Bir düşüncə və davranışın, fərdlərə və ya şəxslərə fayda və çıxar təmin etdiyi; dünyəvi həvəs və hədəflərə çatdırdığı ölçüdə "doğru və qiymətli" sayıldığı; eqoist bir fəlsəfədir. Hər cür cəhd və inkişafın nəğd və praktik faydasını, həyatın və həqiqətin ölçüsü qəbul edən… Mənəvi və əxlaqi dəyərləri və axirət düşüncəsini "axmaqların məşğuliyyəti" bilən bir təlimdir. 

Praqmatistlərə görə: Hər şey, dünya məqsədlərinə yaradığı qədər lazımlı və qiymətlidir. Özlərinə fayda verən və keflərinə uyğun olan doğrudur. "Ağla və vicdana görə doğru olan, faydalıdır" yanaşması rədd edilir. Bu maddəçi və materialist düşüncənin sistemləşməsi, Qərbdə və xüsusilə Amerikada, "fərd əxlaqı və dövlət siyasəti" halına gəlməsi Charles S. Pierce, William James və John Dewey kimi Dinsiz Siyonistlərin sayəsində olmuşdur. John Dewey Türk təhsil sisteminin Milli və Mənəvi təməllərdən qoparılıb, materialist bir cizgiyə salınmasına da əhəmiyyətli təsiri olan biridir və bu məqsədlə Türkiyəyə də gəlmişdir.

Müasir elmin isığinda əldə etdiyimiz bilgilər, bizə təkamül nəzəriyyəsinin heç bir elmi dayağı olmadığını, əksinə təkamülün iddialarının elmi kəşflərlə uzlaşmadığını göstərir. Yəni təkamülü ayaq üstə saxlayan güc, elm deyil. Təkamül bəzi "alimlər" tərəfindən müdafiə oluna bilər, amma təməlində "basqa məqsəd" var.  

Təkamül nəzəriyyəsini diri tutan əsl faktor materialist fəlsəfədir. Təkamül nəzəriyyəsi, materialist fəlsəfənin təbiətə uzlaşdırılmış halıdır və elmlə uyğunsuzluğuna baxmayaraq müdafiə olunur. Təkamül nəzəriyyəsi ilə materializm arasındakı bu əlaqə, bu anlayışların "avtoritetləri"lərı tərəfindən də qəbul edilir. Leon Trotsky, "Darvinin kəşfi, bütün orqanik maddə sahəsində diyalektliyin (dialektik materializmin) ən böyük zəfəri oldu" şərhini etmişdir. (Alan Woods, Ted Grant. "Marxism and Darwinism", Reason in Revolt: Marxism and Modern Science, London: 1993) Təkamülçü bioloq Douglas Futuyma, "Marxın insanlıq tarixini açıqlayan materialist nəzəriyyəsi ilə birlikdə, Darvinin təkamül nəzəriyyəsi materializm zəminində böyük bir yolun qəti idi" deyə yazır. (Douglas Futuyma, Evolutionary Biology, 2. b., Sunderland, MA: Sinauer, s. 3)

Satanizm insanların içində olduqları mənəvi boşluğun nəticələrindəndir. Dünyanın yalnız maddi dəyərlərdən ibarət olduğunu düşünən bütün cərəyanlar insanları mənəvi bir boşluğa sürükləyir. XIX əsrə qədər dini dəyərlər cəmiyyətin ayrılmaz bir parçası olduğu halda, bu tarixdən etibarən din əxlaqı unutduruldu. XIX əsrdə inkişaf edən belə düşüncə axımlarının ən önəmli ortaq nöqtələrindən biri din əxlaqına qarşı olmaları və Allah qarşısında məsuliyyət olmadan da əxlaqlı cəmiyyətin var ola biləcəyini müdafiə etmələridir.